Archive for the ‘Vastgoedbubble’ Category

De Nederlandse politiek is niet spannend genoeg en toont geen lef of creativiteit in tijden van crisis, zoals de huidige. Wanneer we de uitspraak: ‘Elk volk krijgt de leider die het verdiend’ gaan toepassen op Nederland dan blijkt dat Nederland het land van de grijze muizen is. De zesjescultuur is compleet doorgeslagen naar onze politieke leiders. Want… een politiek leider hebben we namelijk al tijden niet meer. Onze ‘leiders’ van de afgelopen jaren even opgesomd ziet dat er met bijvoorbeeld Jan-Peter Balkenende en Mark Rutte behoorlijk saai en degelijk uit. Wat je mist bij deze politici is de spanning en de echte wil iets te bereiken voor het land. De laatste keer dat de Nederlandse politiek met iets opzienbarends kwam is erg, erg, erg lang geleden. Ik ben van 1989 maar waarschijnlijk is er in mijn leven nooit zo’n moment geweest in de Nederlandse politiek. Iemand als de heer Poetin van keizerrijk Rusland of de heer Berlusconi van Sextalië. Het is niet dat we zitten te springen om dergelijke leiders maar zei waren tenminste ‘echt’…

Eenvoudig beleggen in edelmetaal!

Bij deze mensen spelen er geen achterliggende politieke belangen behalve in het voordeel van het land zelf. Vooral Poetin doet niet mee aan het ‘New World Order’ spelletje en kan als een groot gevaar worden gezien. De kans is groot dat deze sterke en eerlijke leider van Rusland wel eens behoorlijk in het hoekje gedreven wordt de komende tijd. Met de daling van olieprijs en de val van de Roebel is de aanval in ieder geval flink ingezet door het onzichtbaar opererende Amerika. Het is nog steeds onvoorstelbaar hoeveel macht het technisch failliete Amerika nog heeft op het wereldtoneel. Vooral het onderdeel ‘propaganda over de hele wereld’ beheerst men daar goed. Opvallend is verder dat vlucht MH17 een doofpotje lijkt te worden. De daders waren al voor de tijd bekend binnen onze politiek ondanks de krokodillentranen. Dit is duidelijk een zaak van hogere politiek. Door steeds maar weer te vertragen zal het niks meer worden. Het is dat de regering van Maleisië rechtstreeks met de rebellen ging onderhandelen, anders waren we vandaag nog aan het praten met Kiev.

Het is een feit dat wij Nederlanders niet snel trots op ons land zijn. Maar wanneer je dan landen op moet noemen waar het beter is dan blijkt dit best moeilijk te zijn. Zwitserland misschien, Noorwegen of Australië? Eigenlijk hebben we het in Nederland best goed en zijn we stinkend rijk met ze’n allen. Kijk alleen al naar alle luxeproducten die mensen zich kunnen vertegenwoordigen. Of kijk eens naar de dumpprijzen voor handel op Marktplaats waar de Polen en Roemenen dankbaar gebruik van maken door veel in te kopen. Nederland is een keurig land, maar tegenwoordig soms wel iets te keurig.. De politiek mist enige vorm van spanning! Vele zaken verbieden, belastingverhogingen, propoganda, gedraai en gelieg, verboden, meeloperij aan de hand van de EU of de VS, geen vrij internet, tegenwerking van de goudprijs en andere ongein maakt het dat de Nederlander terecht de politiek en misschien wel het systeem wantrouwt. Toen de overheid verkeersboetes als verdienmodel ging beschouwen was het hek van de dam. Het is nooit meer goedgekomen.. Het matige beleid op het gebied van vrijheid van meningsuiting, soft-drugs politieke stilstand beleid en andere vreemde gewaarwordingen maken het allemaal niet beter. Eigenlijk is er alle reden om de laatste 20 jaar als de tijd van de absolute politieke stilstand in Nederland te beschouwen.

Men doet mee aan oorlogen om een beetje olie, red enkel de kapitaalbuffers van de banken maar de werkloze mensen in Europa kunnen stikken, nee we gooien de belasting voor de bevolking wel omhoog en dat noemen we bezuinigen. Een auto is zo goed als onbetaalbaar kijkend naar de boetes voor 5 – 10 km te hard, de wegenbelasting en de hoge accijnzen op brandstof. De Nederlandse VOC mentaliteit is al vele mensenlevens geleden uitgestorven in Nederland. Men durft momenteel niet zo goed te investeren! maar wie niet durft te investeren krijgt nooit de hele taart. Door constant maar te bezuinigen en de lasten te verhogen maakt de politiek het op economisch vlak behoorlijk moeilijk voor ons land als andere landen de geldkraan wagewijt openzetten en cijfers manipuleren.

Soms kun je beter niet het braafste jongetje van de klas zijn en je een beetje stilhouden over je geweldige prestaties. Het kan je duur komen te staan namelijk. Het moraal bij de bevolking omtrent de politiek is al sinds de moord op Pim Fortuin en de Europese nee!-stem tot het dieptepunt gedaald. De massale demonstraties in Duitsland tonen aan dat er iets niet helemaal goed gaat, terwijl het in Duitsland nog een stuk beter gaat als in Nederland. Het is aan de huidige politiek om ons weer trots te maken op het land en de koers die het land vaart. Is het huidige Nederland nog wel een progressief land?

Waarom hebben wij geen leidende wereldpositie op dat gebied vraag ik me dan af? Wanneer de progranda-oorlog tegen de wietplant niet zo massaal was ingezet zou 70% van de bevolking voor legalisatie zijn. Nota bene een non toxic product in tegenstelling tot alcohol. Al jaren durft de Nederlandse politiek geen beslissing te maken over de toekomst van het softdrugsbeleid, bang voor de internationale politieke reactie. De reactie van eigenwijze stinklanden zoals Engeland, Frankrijk en Amerika. Landen die enkel hun eigen koers varen en schijt hebben aan de gehele wereld. Nederland moet net zoals vroeger in de VOC tijd weer van eigen kracht uitgaan. In deze tijd waren we een absolute wereldmacht met de zilveren gulden als ‘world reserve currency’. De politiek kan bijvoorbeeld veel lef tonen door de herinvoering van de zilveren gulden, de enige munt ter wereld met een zilverdekking. Echter is dit in de huidige economische wereld een riskant plan vanwege de marktmanipulaties van de zilverkoers. Er is een simpeler plan mogelijk waardoor de mensen weer trots worden op Nederland en de koers die het land vaart. Een project dat onze bedrijven en universiteiten gaat verkopen!

Om als land of stad in de huidige moderne wereld mee te tellen zul je je als gebied zeer duidelijk moeten profileren. Als eerste heb je de klassieke steden zoals Rome of Parijs die het vanwege de geschiedenis altijd goed doen.
Daarnaast heb je de landen die met behulp van ontwikkeling van bovenaf een dergelijke trend proberen in te zetten. De steden of landen die dat uitstekend doen zijn bijvoorbeeld China en Dubai. Vooral Dubai heeft het imago dat alles er mogelijk is, en dat het de perfecte mix is tussen de Westerse, Arabische en Oostelijke wereld is. Door een bepaald megaplan over meerdere jaren te bedenken waarin de gekste fantasieën werkelijkheid worden heeft Dubai een bepaald soort fans aangetrokken. Dubai is de ideale mix tussen alle culturen, het paradijs voor de wereldreiziger. Dubai creëert nu haar eigen geschiedenis, in Nederland luisteren we naar de belangen van anderen en kiezen we voor het compromis. Een beetje van alles en een beetje van alles net niet dus. Een plan om de politieke spanning terug te brengen die we al 20 jaar niet meer zien in de Nederlandse politiek, en om onze noodlijdende bouwsector te redden (die ook nog eens de armere regio’s harder treft) kun je inzetten op een nieuw grootschalig politiek plan waarbij tevens de lokale economie enorm gestimuleerd wordt.

Een bekend voorbeeld voor zo’n noodplan om de economie aan te zwengelen was er ongeveer 100 jaar geleden met de aanleg van kanalen in tijden van crisis. Het is tijd voor de Nederlandse politiek om wakker te worden en het volk weer trots te maken op ons land. Durf nou eens een eigen koers te varen. Het is tijd voor een massale progressieve liberale partij met een klein vleugje nationale trots, want de huidige VVD mag er niet eens aan denken om zichzelf liberaal te noemen. De VVD is er alleen voor het grootkapitaal en de multinationals, en niet voor ondernemend Nederland en het MKB. De motor van onze economie! De huidige Nederlandse politiek heeft liever brievenbusfirma’s dan een 100% op en top Nederlands bedrijf getuige de huidige politieke richting. En dan ook nog heel schijnheilig Luxemburg aanvallen, ‘want dat zou een belastingparadijs’ zijn. De pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet want hoe je het ook went of keert: Nederland is ook zo’n zelfde belastingparadijs. Niets meer niet minder..

Het unieke aan Nederland en de kracht van Nederland is de combinatie van mens en water. Er zijn weinig landen in de wereld met zulke goede watervoorzieningen, kanalen en meren. De meeste zijn ook nog eens kunstmatig aangelegd in de loop der jaren. Wat begon met een polder werd later Flevoland. Het is tijd voor een nieuw groot project in Nederland waarmee we ons imago in de wereld als waterland voorgoed vestigen! Door dit plan wat zal worden uitgevoerd door middel van overheidsinvesteringen en particuliere beleggers kan iedereen zijn eigen stukje Nederland creëren. Eindelijk zal Nederland weer een progressief land worden.

Een land met mogelijkheden, innovaties en futuristische denkwijzen. Nederlanders zijn te omschrijven als creatief, waterbouwers, ondernemers en vrije geesten. Met dit project zal de Nederlandse politiek een nieuwe richting inslaan.
Men gaat eindelijk weer uit van eigen kracht zonder te luisteren naar andere landen. Om definitief af te rekenen met de zesjescultuur binnen de Nederlandse politiek is het volgende plan bedacht. Nederland gaat verder uitbreiden in wat vroeger de Zuiderzee was, en vandaag de dag het IJsselmeer en Markemeer zoals ook ooit gedaan is met de provincie Flevoland.

De nieuwe uitbreiding zal de meest unieke combinatie tussen water, wonen, natuur en werken worden. De naam van deze duurzame superprovincie zal ‘waterland’ zijn en alleen het allerbeste is goed genoeg voor waterland.
In waterland wonen mensen met respect voor de natuur, mensen met een duurzame kijk op het leven, die vernieuwend durven te denken in werken, wonen en leven. Waterland zal het meest duurzame project ter wereld worden waarin de combinatie van mens en natuur uniek is op de wereld. Met project ‘Waterland’ toont Nederland aan een voorloper te zijn wat betreft de combinatie mens en natuur. Andere landen zijn jaren later nog steeds verwonderd over het innovatieve project waarmee Nederland internationaal de toon zet. De unieke vormen van de gebiedsuitbreidingen in het IJsselmeer zijn Nederland’s nieuwe visitekaartje. In Afrika kijkt men verwonderd naar de nieuwe atlas en vraagt zich af ‘hoe mooi Nederland wel niet zou zijn’..

Project waterland 2015 het einde van de politieke stilstand

De vorm van de nieuwe landuitbreidingen maken dit project uniek op de wereld. Zo zal er een groot eiland in de vorm van een ster worden aangelegd welke langzaam zal ronddraaien zodat iedereen van bepaalde mooie uitzichten kan genieten.
Door te kiezen voor unieke creatieve vormen krijgt Nederland veel positieve promotie. Als iemand op de kaart kijkt naar het land Nederland valt direct op de bijzondere vorm van het land en natuurlijk project Waterland. Project Waterland zal het nieuwe visitekaartje van een daadkrachtig Nederland worden. Waterland zal ons Utopia worden!, Onze maximale ambitie! Waterland is ‘het’ project om onze economie uit het slop te trekken en te kiezen voor een innovatief en progressief imago! Maak ons trots, maak onze toekomst!

© Han Boerrigter
VirtualVastgoed@gmail.com
07-01-2015

Eenvoudig beleggen in edelmetaal!

Advertisements

Waarom is Nederland een belastingparadijs en waarom niemand belasting betaalt behalve u! Eerst gaan we hiervoor terug in de historie: de Romeinen zijn de gelukkig uitvinders van de eerste vorm van papieren belastingontwijking door belasting te betalen in een provincie naar keuze. Later in de Nederlandse Antillen was Nederland ermee bezig de eilanden om te toveren in een belastingparadijs. Niet voor niets zei de president van een ander Zuid-Amerikaans land: ‘de Hollanders vinden religie goed maar handel beter’.

Investeer in goud en bescherm uw vermogen! - Gold Republic

Tijdens de 1e wereldoorlog waren de Duitsers huiverig voor beslagleggingen op bezette Duitse bedrijven door de Engelsen en Amerikanen. Een van deze bedrijven was het grote chemieconcern: IG Farben – waaronder farmaceut Bayer, chemiebedrijf BASF en Agfa behoorden. Frits Fentener van Vlissingen hielp de Duitsers (IG Farben) met het opzetten van Nederlandse trustkantoren waardoor de Duitse bedrijven veilig bleven. Niet voor niets prijkte de Nederlander op de Britse lijst van verdachte zakenmannen die zaken deden met de Duitsers. Later in de 2e wereldoorlog beschermde het Nederlandse koninkrijk Nederlandse bedrijven door ze te laten verplaatsen naar de Antillen.

Enkele grote trustkantoren met Nederlandse roots zijn: Intertrust – TMF en Citco. Een van de grondleggers van het nieuwe fiscale denken was de Rotterdamse jurist (An)Ton Smeets, oprichter van het trustkantoor Citco op de Antillen. Een tijdje geleden zei de Amerikaanse president: Barack Obama dat er in deze wereld drie grote belastingparadijzen zijn: – Nederland, Ierland, Bermuda.

Waarom zou de President van Amerika dit gezegd hebben?

  • internationale bedrijven richten een of meerdere corporaties, vennootschappen of trusts op in Nederland en een belastingparadijs waar Nederland een verdrag mee heeft.
  • Ze dienen eigenlijk bronbelasting te betalen in eigen land. Dit kunnen ze eenvoudig voorkomen met behulp van de trustkantoren.
  • Door middel van belastingverdragen van Nederland zijn royalties, dividenten en rente bijna compleet belastingvrij.
  • Een andere belangrijke pijler onder het fiscale klimaat van Nederland zijn de ‘Deelnemingsvrijstelling’ ter voorkoming van dubbele belasting in twee landen, de dochteronderneming is vrijgesteld van belasting.
  • Nederland heeft het meeste belastingverdragen met andere landen dan welk land dan ook. Arme landen hebben er helemaal niet de weet en de capaciteiten voor om te zien dat deze nadelig zijn voor het land.
  • Een ander groot voordeel is ruling (onderhandelen) met de belastingdienst (internationale deals met de Nederlandse belastingdienst)

Er zijn 6200 buitenlandse bedrijven die in Nederland een fiscaal vriendelijke constructie hebben opgezet. Veel van deze bedrijven hebben een moederholding in een belastingparadijs als Bermuda, Panama, de Kaaimaneilanden of de Britse Maagdeneilanden ver weg van de belastingdienst. Nederland is een soort van tussenstation voor het grote kapitaal. In het jaar 2010 stroomde er 10.200 miljard euro door de Nederlandse postbussen. Dit is een bedrag waar zowel de invoer als de uitvoer in zijn meegenomen. 5100 miljard stroomt er dus jaarlijks door de fiscaal vriendelijke Nederlandse postbussen. Van de totale wereldeconomie stroomt een tiende door de Nederlandse brievenbussen. Nederland kan dus zeker worden gezien als belastingparadijs kijkende naar de absolute getallen. Ten opzichte van andere belastingparadijzen heeft Nederland daarentegen ook nog een echte economie. Hieronder enkele multinationals die gebruik maken van de Nederlandse sluiproute.

  • Google
  • Nike
  • Shell
  • Exxon mobile
  • BP
  • Allianz
  • GM
  • Samsung
  • HP
  • Carrefour
  • Dailmler
  • AXA
  • Ford
  • BNP Paribas
  • Volkswagen
  • E.ON
  • Berkshire Hathaway (Warren Buffet)
  • IKEA
  • Wall mart
  • Siemens
  • Panasonic
  • BMW
  • Peugeot
  • Sony
  • Kazachstan
  • Iran
  • Glencore International
  • Dictators
  • Muziekindustrie (U2, Stones)

De voordelen van deze fiscaal vriendelijke constructies voor Nederland zijn:

1 – extra belastinginkomsten,

2 – extra werkgelegenheid voor financiële dienstverlening,

3 – extra werkgelegenheid bij de bedrijven.

De nadelen liggen vooral in andere land waar veel belastinginkomsten worden misgelopen. Vaak is het zo dat arme landen in Afrika totaal niet kunnen opboksen tegen de grote multinationals. Door te hoge inkoopprijzen (transfer mispricing) te vragen aan het moederbedrijf zorgen mijnbouwbedrijven in Afrika ervoor dat de overheid daar totaal niets verdiend aan de handel.
Behalve dan dat de grondstoffen in snel tempo verdwijnen.Nederland zorgt er dus voor dat arme landen in Afrika arm blijven.

Een van de grootse financiële rampbeursgangen van de afgelopen was Enron. Toen bleek dat Enron geen winst maakte en had geknoeid met balans was het begin van het einde ingezet. Na het faillissement werden in een klap 15.000 mensen werkloos. Na enig onderzoek bleek dat Enron maar liefst 120 vennootschappen in Nederland had geregistreerd. Ook de belastingdienst heeft geregeld te maken met oplichters in de vorm van BTW carrousel fraude – Na een web van (internationale) transacties is de eerste BTW betaler failliet/weg. Door dit meerdere keren per dag/week te doen loopt de fiscale overheid miljoenen euro’s op jaarbasis mis.

Zou Nederland moeten stoppen met haar fiscaal vriendelijke beleid? Nee dat zou ook niet slim zijn want landen als Ierland en Luxemburg vullen dit gat direct op. Er dienen internationale afspraken gemaakt te worden op Europees en mondiaal niveau om het fiscale probleem op te lossen. Door zomaar deze multinationals de rug toe te keren zal er niets oplossen behalve dat we onze concurrentiepositie onnodig verzwakken. Afspraken zijn enkel internationaal effectief.

De informatie uit dit artikel is een samenvatting van het uiterst interessante boek: Het belastingparadijs – Waarom niemand belasting betaalt behalve u. Geschreven door Martin van Geest, Joost van Kleef en Henk Willem Smits. Dit boek is een echte aanrader voor iedereen die snel meer over dit onderwerp wil lezen. Het boek leest makkelijk en is geschreven in zeer directe schrijfstijl met persoonlijke mening waarin geen plaats is voor politieke correctheid.

Update: de laatste tijd komen er steeds vaker berichten in het nieuws over Russische en Oekrainse geldstromen die via Nederland gaan. Dit proces gaat precies volgens het boek hierboven beschreven. Halliburton is een grote Amerikaanse private military contractor en doet veel zaken met de overheid van de VS zoals ook in de Irak oorlog. Kijkend naar de bedrijfsopzet dan valt op dat ook de geldstromen van deze partij correct worden geleid via een van de belasting (voor) paradijzen als Zwitserland, Nederland en Luxemburg. Vandaar gaan de geldstromen naar belastingparadijs Bermude waardoor er in principe bijna geen belasting betaald wordt. Hieronder de opzet van het bedrijf Halliburton:

  • Halliburton Brazil Holdings B.V. (Netherlands)
  • Halliburton Canada Holdings B.V. (Netherlands)
  • Halliburton Global Affiliates Holdings B.V. (Netherlands)
  • Halliburton International, Inc. (United States, Delaware)
  • Halliburton International Holdings (Bermuda)
  • Halliburton Investments B.V. (Netherlands)
  • Halliburton Luxembourg Holdings S.à r.l. (Luxembourg)
  • Halliburton Luxembourg Intermediate S.à r.l. (Luxembourg)
  • Halliburton Norway Holdings C.V. (Netherlands)
  • Halliburton Worldwide GmbH (Switzerland)
  • HES Holding, Inc. (United States, Delaware)
  • HESI Holdings B.V. (Netherlands)

Investeer in goud en bescherm uw vermogen! - Gold Republic

Joris Luyendijk voorspelt een nieuwe, nog veel ergere financiële crisis. Twee jaar werkt hij nu als antropologisch journalist voor The Guardian in The City, het financiële hart van Groot-Brittannië. “Ik word steeds pessimistischer en angstiger.”

In onderstaand interview legt Joris verbanden tussen de geschiedenis van financiële crisissen (bubbelvorming), de dubbele pet van banken en de milde reactie van de politiek op deze levensbedreigende zaak.

Ruim twee jaar geleden streek journalist Joris Luyendijk met vrouw en kinderen neer in Londen. Hij ging werken voor The Guardian. De Britse krant gaf hem de opdracht een ‘Banking Blog’ te schrijven over The City, het financiële hart van Groot-Brittannië. De opdracht was om, als een antropoloog op veldwerk, van binnenuit een beeld te schetsen van die grote, geheimzinnige bancaire wereld. Een wereld die medeschuldig is aan de Amerikaanse kredietcrisis van 2008, waarvan we in Europa nog dagelijks last hebben.

In die twee jaar heeft hij uitgebreid gesproken met ruim negentig insiders: derivatenhandelaars, projectfinancierders, risicoanalisten, managers, accountants, toezichthouders , human resource-medewerkers, investeringsbankiers.
Opvallend is dat Luyendijk na zijn duik in de financiële wereld boven water komt als een ware ‘alarmist’. “Dit gaat helemaal fout”, zegt hij. “De banken zijn veel te groot, de besturen weten niet wat er op de trading floors gebeurt, het kortetermijndenken regeert, het toezicht is ontoereikend en de financiële sector heeft de politiek in zijn zak.”

Welke vraag dringt zich nu aan je op, maar had je twee jaar geleden nog niet?
“Of het beheersbaar is. Twee jaar geleden dacht ik nog: we hebben een bump in the road, we moeten alleen extra gas geven om daar overheen te komen. Nu denk ik steeds meer: dit is het einde van de weg, het einde van het hele economische stelsel. De afgelopen jaren er is ongelooflijk veel geld geleend. Dat geld is eigenlijk gecreëerd en hebben we uitgegeven. Daarna hebben we gezegd: de economische groei bewijst dat we dat geld best kunnen lenen. Als je naar de gestegen huizenprijzen keek, zeiden de mensen: de economie doet het heel goed, want de mensen verdienen meer. Maar wat als mensen juist meer geld verdienen door die hoge huizenprijzen? Doordat er een kunstmatige bubbel werd geblazen? Dat geld werd uit die hoge huizenprijzen gehaald via tweede hypotheken en daarna weer uitgegeven. In Groot-Brittannië is 250 miljard uit die huizen gehaald. Dat zijn waanzinnige bedragen. Dat heeft als gevolg dat als de huizenprijzen terugkeren naar het historische niveau, al die huizeneigenaren failliet raken. Dan heb je het over de hele middenklasse, de middenklasse  die de democratie draagt.”

Je voorspelt een nieuwe financiële crisis. Is die volgens jou nog te voorkomen?
“Daar zijn verschillende visies op. We zijn veel minder rijk dan we dachten. De vraag is: gaat het ons lukken om dat besef snel genoeg bij mensen te laten door dringen, zodat we de lucht uit de economie kunnen laten lopen? De vraag daarna is of het systeem dat wel kan overleven. Want als de huizenprijzen nog veertig procent dalen en daarmee terugkomen op historische niveaus, dan zijn alle banken failliet. Want als zo veel huizen minder waard zijn dan het geld dat mensen geleend hebben, gaan mensen niet meer terugbetalen en moeten de banken afboeken. Maar banken hebben heel weinig buffer. Als hun bezittingen, hun hypothekenportefeuilles, vijf procent minder waard worden, zijn ze failliet. Het meest verontrustende vind ik dat ook centrale banken zeggen: we vliegen eigenlijk blind, we hebben geen idee.”

‘We vliegen blind in deze crisis, we hebben geen idee’

Waar haal je het vandaan dat ze dat zeggen?
“Dat zeggen ze letterlijk. Ze zeggen nu: ‘Luister, wij hebben onvoorstelbaar veel geld gecreëerd via quantitative easing(kwantitatieve verruiming: veel centrale banken hebben geld in nationale economieën gepompt zodat banken weer geld kunnen uitlenen en burgers meer gaan consumeren, JT). We hebben geen idee of het gaat lukken om dat geld weer uit de economie te halen.’ Dat is landen met een straaljager op een vliegdekschip in een grote storm. En je hebt dat nog nooit eerder gedaan. Ik snap heel goed dat het grootste deel van de mensen die de publieke opinie bepalen, hetzij doen of ze gek zijn, hetzij zich er niet in verdiepen. Wat je opentrekt, is potentieel zo angstaanjagend. Een hoop mensen reageren zoals op de klimaatverandering: wie weet komt het goed, en anders zien we het wel.”

Door wat ben je vooral geschokt: door je gesprekken met insiders, of doordat je je voor het eerst echt hebt ingelezen in het financiële stelsel?

“Ik denk toch het lezen. Waar ik echt van schrok toen ik mij door een hele stapel boeken heen groef, was dat het sinds eind jaren zeventig periodieke crises zijn, die teruggaan op steeds hetzelfde punt: intrinsieke belangenconflicten binnen een bank, technologische vernieuwingen die steeds meer mogelijkheden bieden tot misbruik, en toezichthouders die overal achteraan rennen. Als je die boeken leest, gaat het over de ‘Savings and Loans Crisis’, de ‘Junk Bond Crisis’, de derivatencrisis in Mexico, het dotcomschandaal in 2000 en nu het subprime-schandaal. Telkens zeggen de banken: ‘Dit nooit weer, we hebben een oplossing voor het probleem.’ Maar de schandalen en crises worden steeds groter. Bovendien zijn ze cumulatief: het probleem van de crisis in 2008 had te maken met het dotcom-bedrog in 2000. 
Ik heb net de memoires gelezen van Alistair Darling, de minister van financiën hier tijdens de crisis. Bijna achteloos staan er dingen in dat boek waarvan je naar je hoofd grijpt: zoals dat de baas van JP Morgan opbelt en hem gewoon chanteert. Hij zegt: we hebben heel veel obligaties, hoor, die ga ik verkopen als je niet dit of dat doet.
Ik denk dan: wat is er mis met al die mensen? Hoe erg moet het worden voordat ook de mainstream zegt: dit is een crisissituatie!”

Wat bedoel je met die belangenconflicten binnen banken?
“Dat zijn er een aantal. Allereerst heb je universele banken: banken waar alle activiteiten die plaatsvinden in de financiële sector onder één dak worden gebracht. Een bedrijf dat bijvoorbeeld naar de beurs gaat, huurt zo’n bank in om dat te regelen. Als je naar de beurs gaat, ga je in één keer een hele hoop aandelen verkopen. Die kun je niet zomaar op de beurs dumpen. De bank gaat dan voor jou langs bij pensioenfondsen, verzekeraars en andere investeerders. Dat betekent dat zo’n bank zoveel mogelijk geld wil voor die aandelen. Maar de bank adviseert ook het pensioenfonds dat juist zo min mogelijk wil betalen voor de aandelen. Dat is een gigantisch belangenconflict: je adviseert beide kanten. Bankiers hebben na gigantische schandalen gezegd: we hebben daar nu een Chinese muur tussen gezet. Dus die twee groepen binnen dezelfde bank praten niet meer met elkaar. Dat is, gezien de cultuur binnen die banken, die helemaal georganiseerd is rond geld – wie verdient het meest – en status, totaal ongeloofwaardig. Natuurlijk wordt daar onderling informatie uitgewisseld.

Dit zijn universele banken, die ook nog eens beursgenoteerd zijn. Als het misgaat, zijn dus de aandeelhouders het bokje, en niet de bankiers zelf – ook een enorm belangenconflict. Vervolgens zijn die banken ook nog too big to fail, waardoor wij als belastingbetalers het bokje kunnen zijn. Dat is Russische roulette met iemand anders’ hoofd. Dat is een recept voor rampen. Bovendien kunnen mensen binnen vijf minuten ontslagen worden: ze worden actief ontmoedigd om een langetermijnperspectief te stellen boven het directe belang van de bank.  Als je dan weet dat een bank vaak een balans heeft die groter is dan het bruto nationaal product van het land dat de bank moet redden, dan is een bank niet meer too big to fail, maar too big to save. Stort zo’n bank echt in, dan staan de tanks binnen 36 uur in de straat. Want dan stort alles in: de bevoorrading van supermarkten stort in, want er is geen handelsfinanciering meer. Dan is er ook geen benzine meer te krijgen. Et cetera. Op dat punt waren we vijf jaar geleden toen Lehman Brothers failliet ging. Mensen hier in Londen sloegen wapens in. Mijn collega’s bij The Guardian belden naar huis: ga naar de supermarkt en koop zoveel mogelijk blikken voedsel. We zaten er 24 uur tot 36 uur van af. En dat probleem is niet opgelost.”

‘Systeemcrises moet je systematisch oplossen – radicaal, dus’

Nadat de Britse bank HBOS omviel en gered moest worden, oordeelde een overheidscommissie dat de bestuurders ‘delusional’ geweest waren. Je schreef toen: Dat iedereen dit maar blijft pikken! Is dat oprechte verbazing?
“Nou ja, ik zie ook niet echt wat burgers kunnen doen. Ook al trek je al je spaargeld terug – die banken functioneren niet echt op spaargeld. ‘s Avonds begeven ze zich op de interbancaire markten en handelen ze met elkaar – daar wordt het echte geld verdiend. De rente op de interbancaire markt is vaak lager dan de rente voor de hypotheken.
Mensen kunnen natuurlijk wel hun geld naar een ethische bank brengen. Daarmee los je het probleem niet op, maar je maakt het ook niet erger. Niemand weerhoudt je ook een brief te schrijven aan je politieke partij. Passiviteit is een keuze. We leven in een systeem waarin wij al die kanalen hebben. Je moet alleen niet verwachten dat je binnen een uur resultaat hebt.”

Je schreef dit jaar in een artikel dat je ‘genuinely terrified’ bent. Dat klinkt niet alsof je nog een neutrale journalist bent die beschrijft wat hij ziet.
“Je staat bij Tsjernobyl en je ziet dat ze die reactor weer hebben aangezet, met het oude management. Je ziet dat er niks wezenlijks is verbeterd. Is het dan genuanceerd om te zeggen: volgens het management is het veilig, dus dan zal het wel goed zitten, lezers! Ik vind de mainstream net zo gekleurd als het radicale tegengeluid. Maar die kleur is ons zo vertrouwd dat we hem niet meer herkennen als kleur. Neutraliteit werkt prachtig in een neutrale of gelijke wereld. Maar neutraliteit in een ongelijke wereld betekent dat je een verlengstuk bent van de status quo. Tot 2008 zag het hele establishment de crisis niet aankomen. Om dan te zeggen: laten we vooral bij het establishment blijven, want anders zijn we gekleurd bezig… Nee! Een systemische crisis moet je systemisch aanpakken. Je moet dan niet binnen dat systeem een positie innemen die niet radicaal is.”

De politiek is vleugellam, zeg je. Wie, in Nederland of in Groot-Brittannië, luidt de noodklok? 
“Ik hoop dat mensen bij de politieke redacties wakker worden. Maar wat ik heb gezien in Den Haag, maakt me heel somber. Ik hoop dat er journalisten komen die naar politici stappen en zeggen: Klopt het wat de critici over de financiële sector zeggen? Zitten we op een tijdbom? Zo nee, leg dan eens uit wat de critici niet zien en u wel? Maar voordat een politiek verslaggever dát vraagt… Die wil gewoon weten: Bent u nog geloofwaardig na deze uitspraak? U zei gisteren dat en vandaag dit. En wat vindt Alexander van de uitspraak van Femke naar aanleiding van de uitspraak van Geert, dat Wouter nu echt op moet houden met nare dingen zeggen over Wim.”

Kán de journalistiek wel belangrijk zijn? 

“Beschrijven wat er gebeurt, kan extreem subversief zijn. Want met die beschrijvingen expandeer je de ruimte voor debat en daarmee de ruimte voor het concipiëren van alternatieve werkelijkheden en de politieke stappen die daarbij horen. Een paar jaar geleden was de beschrijving van spanningen in gemengde wijken in Nederland genoeg om de politieke werkelijkheid helemaal te veranderen.”

Het zou je niet verbazen, schreef je in een column, als er een religie-revival komt. Bedoel je dat serieus?
“Zeker. Als mensen zich niet onderdeel wanen van een grotere gemeenschap waarbinnen ze zich voor een langere termijn beschermd weten, en ze hebben alle loyaliteit ingewisseld voor liquiditeit, dan zal dat op termijn inherent instabiel blijken te zijn. Dat is de reden dat religies zo taai zijn gebleken. Er zijn meerdere boeken van economen die de Bijbel lezen als een economisch handboek of een handboek voor toezichthouders. Het is kenmerkend hoe de heilige boeken tjokvol staan met waarschuwingen om de economie niet in te richten zoals wij dat hebben gedaan. Ze voorspellen haarfijn wat er gebeurt als je dat wel doet. Stel je voor dat JP Morgan morgen moet toegeven dat al hun IT-systemen kapot zijn. Dat betekent dat alle financiële transacties van JP Morgan weg zijn. Bij andere banken zou je die nog wel kunnen reconstrueren. Maar JP Morgan heeft een heleboel mensen die ook met elkaar handel drijven, ook al weten ze niet van elkaar dat ze bij JP Morgan zitten. Een hoop geld verlaat de bank nooit, maar gaat heen en weer tussen rekeninghouders van JP Morgan. Dat geld is dan allemaal weg. Er ontstaat paniek, de boel stort in, niemand wordt betaald. De leveranties van alle spullen houden op. Jij komt morgen buiten en denkt: wat is er aan de hand? De supermarkten zijn geplunderd, er is ordepolitie op straat, maar ook je telefoon doet het niet meer. Dan ga je heel snel nadenken: wat deel ik nog met mijn omgeving op basis waarvan ik een soort community of trust kan bouwen. Hoe kunnen we elkaar beschermen, ook al zou je, qua eigenbelang op de korte termijn, beter af zijn door elkaar te beroven en te belazeren. Ik denk dat mensen dan snel terugkomen – de gebouwen staan er nog – bij een religieus besef. Dat zie je ook bij burgeroorlogen. Religie heeft een belangrijke sociale component, geeft een structuur voor ervaring, gaat over al die dingen waarvan mensen een tijdlang dachten dat ze zonder konden. Ik denk dat religie heel goede papieren heeft als we er echt de puinhoop van maken waarnaar we op weg zijn.”

Wat gebeurt er nog meer als de economie echt instort?

“Het echte doemscenario betreft niet zozeer het instorten van de economie – dat zijn maar spullen. Het gaat vooral om het politieke systeem dat wordt geassocieerd met die economie: democratie. Als dit systeem in elkaar klapt, zal de democratie verantwoordelijk worden gehouden want: ‘Die kon dit niet tegenhouden’. Er zullen allerlei samenzweringstheorieën komen, precies zoals in Weimar. Dat is echt heel erg bedreigend. Politici moeten afstand nemen van het systeem en zeggen: we beheersen het niet meer. Je moet namen en rugnummers gaan noemen. Zodat, als de economie instort, politici nog geloofwaardig zijn.”.

Bron

Joris Luyendijk (1971) studeerde Arabische en religieuze antropologie. Hij werkte tussen 1998 en 2003 als correspondent in het Midden-Oosten voor de NOS en de Volkskrant.  In zijn succesvolle boek Het zijn net mensen (2006) deconstrueert hij de buitenlandjournalistiek. Hij presenteerde VPRO’s Zomergasten, schreef een kort boek over politiek Den Haag en werkt sinds 2011 voor The Guardian, publiceert daarnaast ook in NRC Handelsbladen De Groene Amsterdammer, over de Britse en mondiale financiële wereld. Binnenkort neemt hij vrijaf om een boek te schrijven over zijn ervaringen in The City. Luyendijk is ook betrokken bij de Correspondent, de nieuwsblog die eind september online van start gaat en een initiatief is van Rob Wijnberg. Zie jorisluyendijk.nl

Landen in geldnood maken vreemde sprongen. Volgens het Duitse Handelsblatt zijn de Zuid-Europese landen Frankrijk en Italië op zoek naar Russische vastgoed investeerders voor prestigieuze vastgoed-objecten. Prestige- en luxe objecten zijn voor de Russische rijken een graag geziene status investering.

De 10 rijkste russen hebben een gezamenlijk vermogen van ongeveer 150 miljard euro. De populairste regio’s onder de Russen voor een vastgoed-investering zijn London, gevolgd door de Cote d’azur, het Spaanse Marbella, de Italiaanse Rivera, en de Toscane.

Italië wil met de verkoop van het vastgoed het land ontschulden. Op de planning staat de verkoop van 46.000 vastgoedobjecten in het bezit van de staat met een gezamenlijke waarde van 55 miljard euro. Waar in 2005 bij ongeveer 2% van de Italiaanse transacties een Rus betrokken was is dit percentage in 2012 al 13%. Hiermee zijn de Russen, na de Engelsen en de Fransen de grootste kopersgroep van Italiaans vastgoed.

De afgelopen tijd zijn de prijzen van het Italiaanse prestige-vastgoed met ongeveer 4% gedaald. Een risico van de markt voor prestige-vastgoed is de geringe liquiditeit van de markt.

Vastgoedmarkt in Zuid-Europa

Voor investeerders is de bouw van de hoogste wolkenkrabber ter wereld een gevaarlijk teken aan de wand. In de geschiedenis is gebleken dat landen die de bouw van de hoogste wolkenkrabber op naam hebben gehad, daarna in verval raakten.

In de Chinese provinciestad Changsha met 8 miljoen inwoners is men begonnen met de bouw van de wolkenkrabber genaamd: De Hemelstad. Het gebouw van 880 meter hoog, heeft 220 verdiepingen en woonruimte voor 17.400 mensen, en is niets meer dan een complete stad in een toren. Op het eerst oog is er niets mis met de bouw van een dergelijke wolkenkrabber en de daarbij horende werkgelegenheid die het met zich meebrengt. Toch is het tegendeel waar! Uit het verleden blijkt dat veelal na de bouw van de hoogste wolkenkrabber ter wereld er een crisis opvolgde.

Tussen 1930 en 1933 zijn zowel het Empire State Building als een groot gedeelte van Manhattan gebouwd. Na de bouw van de torens kondigde de grote crisis  van de jaren 30 zich aan.  In 1960 werd begonnen met de bouw van het World Trade Centre, welke de inklaring van de magere jaren 70 aankondigt. Ook in Maleisië is de wolkenkrabber index inmiddels bekend. Na jaren van economische voorspoed begon het land met de bouw van de Petrona’s Twins, in 1997. Na de bouw werd de regio opgeschikt door de donkere wolken van de Azië crisis.  Een recenter voorbeeld is te vinden In Dubai waar het land al werd geraakt door een vastgoedcrisis met prijsdalingen van ongeveer 40% tijdens de bouw van de huidige hoogste wolkenkrabber te wereld, de Burj Dubai.

Wolkenkrabber crash index

Zit er een relatie tussen een economische crisis en de bouw van de hoogste toren ter wereld, of is dit zomaar een fabeltje? De bouw van gebouw in deze omvang brengt gigantische investeringen met zich mee. Veelal is er nog geen huurder of koper voor alle ruimtes in het gebouw. Het bouwen/ontwikkelen gebeurt dus veel op eigen risico door een projectontwikkelaar. De projectontwikkelaar financiert een dergelijk gebouw met behulp van een bank, of meerdere banken en investeerders.

Vanwege de omvang van dergelijke projecten is wel duidelijk dat dit grotere risico’s met zich mee brengt op alle fronten in het bouwproces, de aankoop, de financiering en de verkoop. Dergelijke risico’s worden vaak genomen in een bubble economy, waarin geld dat ‘the sky no limit’ is en speculatie de overhand heeft. In dat opzicht is het wel logischer te verklaren dat een land na het bouwen van de hoogste wolkenkrabber ter wereld een grotere kans heeft op financiële neergang. Een bubbel barst ten slotte altijd wel!

 

Dat Spanje het moeilijk heeft weet onderhand iedereen wel. Een snel oplopende staatsschuld, hoge rentes voor staatsobligaties, een enorme werkloosheid, een leidend bedrijfsleven en banken met grote afschrijvingen op vastgoedportefeuille’s. Juist de crash van de Spaanse vastgoedmarkt heeft er voor een groot gedeelte voor gezorgd dat Spanje in de huidige situatie verkeerd. Vastgoed bleek jarenlang de vette melkkoe binnen de Spaanse economie, tot deze markt in 2007 piepend de dalende weg inzette, met als gevolg vele faillissementen in de vastgoed- en bouwsector (zie onderstaande afbeelding).

Spaanse vastgoedcrash in beeld

De Standard & Poors Case Shiller index is een beroemde vastgoedindex in de Verenigde Staten. De index opgericht door het drietal: Carl Case, Robert Shiller en Alan Weiss meet de huizenprijzen en huizenverkopen in de Verenigde Staten sinds 1890.

Er zijn een aantal verschillende indexen bedacht voor het analyseren van de huizenmarkt. De belangrijkste hiervan is de S&P/Case–Shiller U.S. National Home Price Index. Deze index meet de nationale eengezins huizenverkopen in de VS waarbij het jaar 2000 als de standaardwaarde 100 geldt.

Daarnaast zijn er meerdere stedelijke indexen zoals de Composite 10 index voor de 10 grootse metropool regio’s in de VS. Dit zijn: Boston, Chicago, Denver, Las Vegas, Los Angeles, Zuid-Florida, New York, San Diego, San Francisco en Washington en de  Composite 20 index welke de huizenverkopen in de 20 grootste metropool regio’s in de VS analyseert.

De index heeft volgens Macromarkets.com een lichtelijk negatieve correlatie met de obligatiemarkt en aandelenmarkt maar heeft daarentegen een positieve correlatie met grondstoffen en vastgoed investerings fondsen (REIT’s).

Voor 2007 was er sprake van een duidelijke bubbelvorming welke goed te zien is in de grafiek van de nationale Case Shiller index hieronder. Deze bubbel is begonnen in de midden jaren 90 en crashte na de val van Lehman Brothers in 2007. Het momtent wat ook wel bekend staat als het begin van de kredietcrisis.

Image

Is er in Nederland sprake van een huizenmarkt bubbel? De meeste Nederlanders weten niet eens wat een bubbel is, laat staan dat ze er bij stilstaan dat ze een huis op de top van de bubbel gekocht hebben. De huizenmarkt is een economische markt vanwege de achterliggende hypotheken, en laat economie nou net iets zijn wat de gemiddelde Nederlander niet interesseert. Ooit heb ik eens gelezen dat slechts 5% van de Nederlanders verstand heeft van economische zaken. Natuurlijk ziet men wel dat huizenprijzen hard zijn gestegen sinds de jaren 90, maar het is toch de normale gang van zaken dat een koophuis in waarde stijgt? Dat is namelijk het verhaal waarin de gemiddelde Nederlander gelooft.

Wie een goed beeld van de Nederlandse huizenmarkt wil hebben raad ik aan het rapport ‘Wie zijn huis op zand bouwt‘ te lezen (pdf). De onderstaande grafiek geeft aan dat het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in 2006 al aangaf dat de huizenprijzen in Nederland 30% zijn overgewaardeerd. Met andere woorden 30% lucht in de huizenprijzen. Nederland schaart zich daarmee in het rijtje van Ierland en Groot Brittannië. Beide landen met een behoorlijke vastgoedbubbel en beide landen met behoorlijke prijsdalingen tijdens de kredietcrisis. Mijn inziens is er in Nederland precies hetzelfde aan de hand als in deze landen, alleen reageert de markt hier flink vertraagt en zijn de prijsdalingen geleidelijker.

De omvang van de Nederlandse hypotheekmarkt is enorm. De hypothekenmarkt is namelijk net zo groot als het bruto binnenlands product (BBP) van Nederland. En een hypotheek is niets anders dan een uitstaande schuld bij de bank. In dat opzicht is het een wonder dat Nederland nog steeds haar triple-A status heeft behouden.

Image

Prijzen voor vastgoed in Duitsland zijn in het afgelopen jaar met ongeveer 5% gestegen. In tegenstelling tot Nederland heeft Duitsland in de jaren 90 nooit prijsstijgingen gekend. Voor de komende jaren worden extreme prijsstijgingen verwacht in de Duitse steden. Experts gerelateerd aan de Duitse vastgoedmarkt waarschuwen zelfs al voor een ‘immobiliënboom’.

duitsland-koopprijzen-vastgoed-2011-2012

Er is vanuit het buitenland veel interesse in Duitse vastgoedbeleggingen. Russen, Israëliërs maar ook Grieken beleggen in de Duitse huizenmarkt. Geld van rijke Grieken stuwen de prijzen van Duits vastgoed omhoog. Dit is logisch want voor de Grieken is Duitsland een veilige haven. In Düsseldorf kent men een winkelstraat (Königsallee)  voor de absolute ‘high class’. Russische welgestelden gaan hier graag op vakantie en zien daarnaast goede mogelijkheden voor een investering in vastgoed. Een andere verschijnsel dat meespeelt in ‘vastgoedboom’ is de daling van 10 jaars rente (zie afbeelding) en de angst voor inflatie (waartegen vastgoed bescherming biedt).

de-rente-in-duitsland-hypotheken

De extreme prijsstijgingen zijn lang niet overal in het land van toepassing. Op het kaartje hieronder is te zien dat het zuiden van Duitsland relatief duur is. In het noorden en oosten zijn de grote steden daarentegen prijzig. Hamburg en München staan bekend om de zwaar speculatieve vastgoedmarkt en Berlijn is ‘arm en sexy’. In Oost-Duitsland zijn er gebieden met een zeer lage bevolkingsdichtheid, een hoge werkloosheid en een hoog vergrijzingcijfer. Deze gebieden kennen geen vastgoedbubbel, met uitzondering van Dresden, de kust en andere steden met veel werkgelegenheid. Onroerend goed veilingen zijn hier uitermate geschikt om vastgoed voor een lage prijs aan te kopen.

prijzen-bestaande-woningen-duitsland

Onderstaande afbeelding komt uit het artikel: Die besten Städte für den Hauskauf
Alle grote en middelgrote steden in Duitsland zijn vergeleken met elkaar. De uitkomst is een immobiliën ranking. Factoren waarop de steden beoordeeld zijn: leegstand, prijsprognose, werkgelegenheid, en de sociale structuur van de steden. Hieruit blijkt wel dat vastgoed een complexe studie is.
Kansen en risicos Duitse vastgoedmarkt
Enkele interessante artikelen uit de Duitse kranten over de marktsituatie staan hieronder.

Hoge bouwproductie voor de crisis
In de jaren voor het uitbreken van de kredietcrisis heerste een enorme bouwwoede in Spanje. De eenjarige nieuwbouwproductie van Spanje was gelijk aan die van Engeland, Frankrijk en Duitsland samen! Spaanse banken zorgden voor veel en makkelijk krediet tegen lage (Europese) rentes.

Ciudades Fantasmas (spooksteden)
Het aantal leeg staande nieuwbouwwoningen in de ‘Ciudades Fantasmas’ (spooksteden) wordt geschat op 1.000.000. Het totale aantal leegstaande woningen is volgens berekeningen van het ministerie van binnenlandse zaken geraamd op 3.417.064 op een totale woningvoorraad van 25.000.000. Het grootste gedeelte van de woningen staan in Madrid en Barcelona en andere Spaanse steden.

Non performing loans
Als gevolg van het knappen van de huizenmarkt zeepbel in Spanje zitten Spaanse banken met veel ‘non performing loans’ (slechte kredieten). Huizenprijzen zijn met bijna een kwart gedaald na de bubbel. Deze daling houdt in 2011 nog steeds aan. Wanneer men de groei van de Spaanse economie berekent zonder de bouw/vastgoedsector zou deze uitkomen op 2,2% van het BBP. Berekeningen met de bouw activiteiten zorgen voor een lagere groei van 0,8% van het BBP.

De vastgoed bubbel in Spanje

Lage maar snel stijgende staatschuld
De rente op 10 jarige Spaanse staatsobligaties ligt rond de 5,6%, in vergelijking met Italië (7%) staat Spanje er wat dat betreft beter voor. Ook de Spaanse staatschuld is in vergelijking met bijvoorbeeld Italië (120%) laag. De staatschuld van Spanje is namelijk 67%. Door het hoge aantal werklozen van 5 miljoen (22% van de beroepsbevolking) stijgt deze staatschuld snel. Waar deze personen in het verleden voor belastingsinkomsten zorgden, kosten ze de overheid nu enkel geld.

spain-property-stocks

Politieke bereidheid aanwezig
In Spanje was in tegenstelling tot Italië en Griekenland wel de politieke bereidheid om de problemen aan te pakken en maatregelen in te voeren. Het land zal de komende jaren nog door de zure dobber heen moeten bijten maar de eerste stappen zijn in ieder geval gezet.